Aile Konutu Şerhi Nedir? Nasıl Konulur? - Samsun Avukat
18 May 2026 |
Yönetici
Aile Konutu Şerhi Nedir?
Türk Medeni Kanunu’nun 194. maddesinde düzenlenen aile konutu şerhi, eşlerden birinin diğer eşin açık rızası olmadan, ailenin birlikte yaşadığı konut üzerindeki bazı tasarruf yetkilerini sınırlandıran bir tapu sicil kaydıdır. Bu şerh, konutun maliki eşin tek başına hareket etmesini engelleyerek, diğer eşin konut üzerindeki söz hakkını güvence altına alır. Şerh sayesinde, konutun satılması, bağışlanması, devredilmesi veya üzerinde ipotek, intifa hakkı gibi ayni haklar kurulması gibi işlemler, ancak diğer eşin yazılı ve noter onaylı rızasıyla mümkün hale gelir. Şerhin tesis edilmesi için çiftlerin resmî nikâhlı olması ve konutun birlikte yaşamak amacıyla kullanılması yeterlidir. Konutun mülkiyeti kimin üzerinde olursa olsun, aile konutu statüsü devam ettiği sürece bu korumadan faydalanılabilir.
Aile Konutu Şerhinin Amacı ve Önemi Nedir?
Aile konutu şerhinin temel amacı, ailenin barınma güvencesini korumaktır. Ev, ailenin en temel ihtiyacı olan barınma hakkının merkezidir. Eşlerden birinin tek taraflı bir kararla bu konutu kaybetmesi, tüm ailenin mağduriyetine yol açar.
Aile konutu şerhinin sağladığı başlıca güvenceler şunlardır:
-Maliki olmayan eşin, konut üzerindeki söz hakkı güvence altına alınır.
-Malik eşin, diğer eşin rızası olmadan konutu satması, devretmesi veya ipotek ettirmesi engellenir.
-Rıza dışı yapılan işlemlerin tapu iptali ve tescil davasına konu olması sağlanır.
-Ailenin barınma hakkı, eşler arasındaki olası anlaşmazlıklara karşı korunur.
Aile Konutu Şerhinin Hukuki Dayanağı Nedir?
Aile konutu şerhi, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 194. maddesinde düzenlenmiştir:
“Eşlerden biri, diğer eşin açık rızası olmadıkça, aile konutu ile ilgili kira sözleşmesini feshedemez, aile konutunu devredemez veya onun üzerindeki hakları sınırlayamaz. Rıza gösterilmemişse hakim, aile konutunun korunması için gerekli önlemleri alır.”
Bu madde, aile konutunun korunmasını eşlerin iradesine bağlamış ve rıza dışı yapılan işlemlerin hukuken geçersiz olduğunu belirlemiştir.
Aile Konutu Şerhi Nasıl Konulur?
Aile konutu şerhinin tapu kütüğüne işlenmesi için, şerhi talep eden eşin tapu müdürlüğüne başvurması gerekir.
Başvuru yeri: Taşınmazın bulunduğu yer Tapu Müdürlüğü.
Gerekli belgeler:
-İkametgah belgesi (aile konutunun adresini gösterir).
-Nüfus kayıt örneği (evlilik cüzdanı veya nüfus müdürlüğünden alınan belge).
-Tapu senedi örneği (konutun tapu kaydını gösterir).
Başvuru ücreti 2026: Aile konutu şerhi harcı, maktu bir harç olup 380,00 TL olarak belirlenmiştir.
Şerh konulduktan sonra, aile konutu şerhi tapu kütüğünün beyanlar hanesine işlenir. Bu şerh, aleniyet kazandığı için üçüncü kişiler tarafından da görülebilir. Şerh tesisi için malik eşin rızası gerekli değildir; şerhi talep eden eşin tek başına başvurması yeterlidir.
Aile Konutu Şerhi Hangi İşlemleri Kısıtlar?
Şerh konulduktan sonra, aile konutu üzerinde yapılacak aşağıdaki işlemler için diğer eşin açık rızası zorunlu hale gelir:
-Konutun satılması, devredilmesi veya bağışlanması
-Konut üzerinde ipotek kurulması
-Konut üzerinde intifa hakkı, oturma hakkı gibi ayni hakların kurulması
-Konutla ilgili kira sözleşmesinin feshi
Aile Konutu Şerhinin Kaldırılması Şartları Nelerdir?
Aile konutu şerhinin kaldırılması için aşağıdaki durumlardan birinin gerçekleşmesi gerekir:
-Boşanma: Boşanma kararının kesinleşmesiyle birlikte aile konutu şerhi kendiliğinden sona erer. Ancak boşanma davası devam ederken şerhin kalkması için ayrı bir talepte bulunmak gerekir.
-Eşin rızası: Aile konutunun maliki olan eş, diğer eşin rızasıyla şerhin kaldırılmasını isteyebilir. Bu durumda rızanın noter onaylı olması gerekir.
-Mahkeme kararı: Hakim, haklı bir sebep varsa aile konutu şerhinin kaldırılmasına karar verebilir.
Aile Konutu Şerhi Olmadan Yapılan İşlemler Geçersiz mi?
Evet. Aile konutu şerhi konulmamış olsa bile, eşlerden birinin diğerinin rızası olmadan aile konutu üzerinde yaptığı işlemler hukuken geçersizdir. Ancak burada önemli bir nokta vardır:
-İyiniyetli üçüncü kişi sorunu: Eğer malik eş, diğer eşin rızasını almadan konutu iyiniyetli bir üçüncü kişiye devretmişse ve bu kişi konutun aile konutu olduğunu bilmiyorsa, devir işlemi geçerli olabilir. İşte bu riski ortadan kaldırmak için aile konutu şerhi hayati önem taşır. Şerh konulduğunda, konutun aile konutu olduğu herkes tarafından bilineceği için, iyiniyetli üçüncü kişi koruması ortadan kalkar. Rızasız yapılan tüm işlemler kesinlikle geçersiz olur. Bu nedenle, aile konutunun korunmasını istiyorsanız, şerhi bir an önce tapuya işletmeniz büyük önem taşır.
Aile Konutu ve Cebri İcra
Aile konutunun cebri icra yoluyla satılması halinde, icra hukuku kuralları devreye girer. İcra dairesi, satış işlemlerini yürütürken, İcra ve İflas Kanunu hükümlerine göre hareket eder. Bu tür durumlarda, aile konutunun korunması için icra mahkemesine başvurulabilir.
Aile Konutu Şerhi Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Soru 1: Aile konutu şerhi için malik eşin rızası gerekli mi?
Hayır. Aile konutu şerhini talep eden eşin, malik eşin rızasına ihtiyacı yoktur. Tek başına tapu müdürlüğüne başvurarak şerh koydurabilir.
Soru 2: Aile konutu şerhi kira sözleşmesini etkiler mi?
Evet. Aile konutu şerhi konulduktan sonra, kira sözleşmesinin feshi için de diğer eşin rızası gerekir.
Soru 3: Aile konutu şerhi konulmazsa ne olur?
Şerh konulmazsa, konutun aile konutu olduğunu bilmeyen iyiniyetli üçüncü kişilere yapılan devirler geçerli olabilir. Bu durumda diğer eş, konutu kaybetme riskiyle karşı karşıya kalır.
Samsun BCA Hukuk ve Danışmanlık Olarak Yanınızdayız
Aile konutu şerhi, ailenin barınma hakkını koruyan son derece önemli bir hukuki müessesedir. Şerhin doğru şekilde konulması, olası mağduriyetlerin önüne geçer. Av. Besim Can Akbaş liderliğindeki ekibimiz, aile hukuku alanında uzman kadrosuyla, aile konutu şerhinin tesisi, aile konutuna ilişkin işlemler ve konutun korunmasına yönelik hukuki süreçlerde müvekkillerimize profesyonel hukuki danışmanlık sunmaktadır. Aile konutunuzu güvence altına almak, olası hak kayıplarını önlemek ve tüm bu süreçte yanınızda olmamız için bizimle iletişime geçin.
Samsun BCA HUKUK VE DANIŞMANLIK
Av. Besim Can AKBAŞ
Türk Medeni Kanunu’nun 194. maddesinde düzenlenen aile konutu şerhi, eşlerden birinin diğer eşin açık rızası olmadan, ailenin birlikte yaşadığı konut üzerindeki bazı tasarruf yetkilerini sınırlandıran bir tapu sicil kaydıdır. Bu şerh, konutun maliki eşin tek başına hareket etmesini engelleyerek, diğer eşin konut üzerindeki söz hakkını güvence altına alır. Şerh sayesinde, konutun satılması, bağışlanması, devredilmesi veya üzerinde ipotek, intifa hakkı gibi ayni haklar kurulması gibi işlemler, ancak diğer eşin yazılı ve noter onaylı rızasıyla mümkün hale gelir. Şerhin tesis edilmesi için çiftlerin resmî nikâhlı olması ve konutun birlikte yaşamak amacıyla kullanılması yeterlidir. Konutun mülkiyeti kimin üzerinde olursa olsun, aile konutu statüsü devam ettiği sürece bu korumadan faydalanılabilir.
Aile Konutu Şerhinin Amacı ve Önemi Nedir?
Aile konutu şerhinin temel amacı, ailenin barınma güvencesini korumaktır. Ev, ailenin en temel ihtiyacı olan barınma hakkının merkezidir. Eşlerden birinin tek taraflı bir kararla bu konutu kaybetmesi, tüm ailenin mağduriyetine yol açar.
Aile konutu şerhinin sağladığı başlıca güvenceler şunlardır:
-Maliki olmayan eşin, konut üzerindeki söz hakkı güvence altına alınır.
-Malik eşin, diğer eşin rızası olmadan konutu satması, devretmesi veya ipotek ettirmesi engellenir.
-Rıza dışı yapılan işlemlerin tapu iptali ve tescil davasına konu olması sağlanır.
-Ailenin barınma hakkı, eşler arasındaki olası anlaşmazlıklara karşı korunur.
Aile Konutu Şerhinin Hukuki Dayanağı Nedir?
Aile konutu şerhi, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 194. maddesinde düzenlenmiştir:
“Eşlerden biri, diğer eşin açık rızası olmadıkça, aile konutu ile ilgili kira sözleşmesini feshedemez, aile konutunu devredemez veya onun üzerindeki hakları sınırlayamaz. Rıza gösterilmemişse hakim, aile konutunun korunması için gerekli önlemleri alır.”
Bu madde, aile konutunun korunmasını eşlerin iradesine bağlamış ve rıza dışı yapılan işlemlerin hukuken geçersiz olduğunu belirlemiştir.
Aile Konutu Şerhi Nasıl Konulur?
Aile konutu şerhinin tapu kütüğüne işlenmesi için, şerhi talep eden eşin tapu müdürlüğüne başvurması gerekir.
Başvuru yeri: Taşınmazın bulunduğu yer Tapu Müdürlüğü.
Gerekli belgeler:
-İkametgah belgesi (aile konutunun adresini gösterir).
-Nüfus kayıt örneği (evlilik cüzdanı veya nüfus müdürlüğünden alınan belge).
-Tapu senedi örneği (konutun tapu kaydını gösterir).
Başvuru ücreti 2026: Aile konutu şerhi harcı, maktu bir harç olup 380,00 TL olarak belirlenmiştir.
Şerh konulduktan sonra, aile konutu şerhi tapu kütüğünün beyanlar hanesine işlenir. Bu şerh, aleniyet kazandığı için üçüncü kişiler tarafından da görülebilir. Şerh tesisi için malik eşin rızası gerekli değildir; şerhi talep eden eşin tek başına başvurması yeterlidir.
Aile Konutu Şerhi Hangi İşlemleri Kısıtlar?
Şerh konulduktan sonra, aile konutu üzerinde yapılacak aşağıdaki işlemler için diğer eşin açık rızası zorunlu hale gelir:
-Konutun satılması, devredilmesi veya bağışlanması
-Konut üzerinde ipotek kurulması
-Konut üzerinde intifa hakkı, oturma hakkı gibi ayni hakların kurulması
-Konutla ilgili kira sözleşmesinin feshi
Aile Konutu Şerhinin Kaldırılması Şartları Nelerdir?
Aile konutu şerhinin kaldırılması için aşağıdaki durumlardan birinin gerçekleşmesi gerekir:
-Boşanma: Boşanma kararının kesinleşmesiyle birlikte aile konutu şerhi kendiliğinden sona erer. Ancak boşanma davası devam ederken şerhin kalkması için ayrı bir talepte bulunmak gerekir.
-Eşin rızası: Aile konutunun maliki olan eş, diğer eşin rızasıyla şerhin kaldırılmasını isteyebilir. Bu durumda rızanın noter onaylı olması gerekir.
-Mahkeme kararı: Hakim, haklı bir sebep varsa aile konutu şerhinin kaldırılmasına karar verebilir.
Aile Konutu Şerhi Olmadan Yapılan İşlemler Geçersiz mi?
Evet. Aile konutu şerhi konulmamış olsa bile, eşlerden birinin diğerinin rızası olmadan aile konutu üzerinde yaptığı işlemler hukuken geçersizdir. Ancak burada önemli bir nokta vardır:
-İyiniyetli üçüncü kişi sorunu: Eğer malik eş, diğer eşin rızasını almadan konutu iyiniyetli bir üçüncü kişiye devretmişse ve bu kişi konutun aile konutu olduğunu bilmiyorsa, devir işlemi geçerli olabilir. İşte bu riski ortadan kaldırmak için aile konutu şerhi hayati önem taşır. Şerh konulduğunda, konutun aile konutu olduğu herkes tarafından bilineceği için, iyiniyetli üçüncü kişi koruması ortadan kalkar. Rızasız yapılan tüm işlemler kesinlikle geçersiz olur. Bu nedenle, aile konutunun korunmasını istiyorsanız, şerhi bir an önce tapuya işletmeniz büyük önem taşır.
Aile Konutu ve Cebri İcra
Aile konutunun cebri icra yoluyla satılması halinde, icra hukuku kuralları devreye girer. İcra dairesi, satış işlemlerini yürütürken, İcra ve İflas Kanunu hükümlerine göre hareket eder. Bu tür durumlarda, aile konutunun korunması için icra mahkemesine başvurulabilir.
Aile Konutu Şerhi Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Soru 1: Aile konutu şerhi için malik eşin rızası gerekli mi?
Hayır. Aile konutu şerhini talep eden eşin, malik eşin rızasına ihtiyacı yoktur. Tek başına tapu müdürlüğüne başvurarak şerh koydurabilir.
Soru 2: Aile konutu şerhi kira sözleşmesini etkiler mi?
Evet. Aile konutu şerhi konulduktan sonra, kira sözleşmesinin feshi için de diğer eşin rızası gerekir.
Soru 3: Aile konutu şerhi konulmazsa ne olur?
Şerh konulmazsa, konutun aile konutu olduğunu bilmeyen iyiniyetli üçüncü kişilere yapılan devirler geçerli olabilir. Bu durumda diğer eş, konutu kaybetme riskiyle karşı karşıya kalır.
Samsun BCA Hukuk ve Danışmanlık Olarak Yanınızdayız
Aile konutu şerhi, ailenin barınma hakkını koruyan son derece önemli bir hukuki müessesedir. Şerhin doğru şekilde konulması, olası mağduriyetlerin önüne geçer. Av. Besim Can Akbaş liderliğindeki ekibimiz, aile hukuku alanında uzman kadrosuyla, aile konutu şerhinin tesisi, aile konutuna ilişkin işlemler ve konutun korunmasına yönelik hukuki süreçlerde müvekkillerimize profesyonel hukuki danışmanlık sunmaktadır. Aile konutunuzu güvence altına almak, olası hak kayıplarını önlemek ve tüm bu süreçte yanınızda olmamız için bizimle iletişime geçin.
Samsun BCA HUKUK VE DANIŞMANLIK
Av. Besim Can AKBAŞ