Bilişim Yoluyla Dolandırıcılık (TCK 158/1-f) Cezası - Samsun Avukat
27 March 2026 |
Yönetici
Bilişim Yoluyla Dolandırıcılık Suçu Nedir?
Bilişim yoluyla dolandırıcılık suçu, bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle işlenen bir nitelikli dolandırıcılık suçudur . Uygulamada bu suça "internet dolandırıcılığı", "siber dolandırıcılık" veya "sosyal medya dolandırıcılığı" da denilmektedir . Basit dolandırıcılık suçu TCK 157. maddede düzenlenirken, bilişim yoluyla işlenen dolandırıcılık, kanun koyucu tarafından daha ağır cezayı gerektiren bir nitelikli hal olarak kabul edilmiştir . Bunun nedeni, bilişim sistemlerinin suç işlenmesi açısından önemli bir kolaylık sağlaması ve mağdurların kandırılmasının daha kolay olmasıdır .
Suçun Unsurları Nelerdir?
Bilişim yoluyla dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için üç temel unsurun bir arada bulunması gerekir :
-Hileli Davranışların Varlığı
Failin, mağduru aldatmak amacıyla çeşitli hileli davranışlarda bulunması gerekir. Bu hile, maddi olmayan yollarla karşısındakini aldatan, hataya düşüren her türlü düzen, dolap, oyun veya entrika olabilir . Örneğin, sahip olmadığı bir ürünü satıyormuş gibi göstermek, sahte bir banka çalışanı kimliğiyle aramak veya yatırım vaadiyle para talep etmek bu kapsamdadır.
-Hileli Davranışların Mağduru Aldatacak Nitelikte Olması
Yapılan hileli davranışların, makul bir insanı yanıltabilecek yoğunluk ve güçte olması gerekir . Sadece yalan söylemek tek başına dolandırıcılık suçunu oluşturmaz; yalanın, mağdurun inceleme eğilimini etkisiz bırakacak nitelikte olması aranır .
-Mağdurun Zararına Olarak Failin Haksız Yarar Sağlaması
Failin hileli davranışları sonucunda mağdur veya başkası zarara uğramalı, fail ise kendisi veya başkası lehine haksız bir yarar sağlamalıdır . Bu yarar maddi veya ekonomik bir yarardır; elde edilen yararın az veya çok olmasının önemi yoktur .
Bilişim Yoluyla Dolandırıcılık Suçunun Cezası
TCK 158/1-f maddesine göre, dolandırıcılık suçunun bilişim sistemleri, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle işlenmesi halinde uygulanacak ceza şu şekildedir :
Fail hakkında üç yıldan on yıla kadar hapis cezası ve beş bin güne kadar adli para cezasına hükmolunur. Ancak maddenin son cümlesinde çok önemli bir istisna bulunmaktadır: (e), (f), (j), (k) ve (l) bentlerinde sayılan hallerde hapis cezasının alt sınırı dört yıldan, adli para cezasının miktarı ise suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz . Bu düzenlemenin anlamı şudur: Bilişim yoluyla dolandırıcılık suçunda mahkeme, somut olayın özelliklerine göre 4 yılın altında bir hapis cezası veremez. Alt sınır 4 yıl olarak belirlenmiştir .
Suçun Cezasını Ağırlaştıran Diğer Haller
TCK 158/3 maddesine göre, bu suçun üç veya daha fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi halinde verilecek ceza yarı oranında, suç işlemek için teşkil edilmiş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde ise verilecek ceza bir kat artırılır .
Hangi Eylemler Bu Suç Kapsamına Girer?
Yargıtay içtihatlarına göre bilişim yoluyla dolandırıcılık suçu kapsamına giren başlıca eylemler şunlardır :
-İnternet Alışverişi Dolandırıcılığı
Sahibinden.com, Trendyol, Letgo gibi alışveriş sitelerine sahte ilan koyarak, ürünü görmeyen mağdurdan kapora veya tam bedel alıp ürünü göndermemek bu suç kapsamındadır . Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun bir kararında, sanığın "sahibinden.com" adlı internet sitesine ucuz araç ilanı koyup arayanlardan banka yoluyla kapora adı altında para tahsil etmesi, TCK 158/1-f'de düzenlenen bilişim sistemi kullanılmak suretiyle nitelikli dolandırıcılık suçu olarak kabul edilmiştir .
-Sosyal Medya Dolandırıcılığı
Instagram, Facebook, Twitter, WhatsApp gibi sosyal medya platformları üzerinden yapılan dolandırıcılık fiilleri de aynı kapsamda değerlendirilmektedir . Sahte hesap açarak arkadaşlık kurup para talep etmek, yatırım vaadiyle insanları kandırmak veya hediye çekilişi gibi vaatlerle bilgi toplamak bu kapsamdadır.
-Sahte Banka Görevlisi Dolandırıcılığı
Kendisini banka görevlisi olarak tanıtan kişilerin, mağduru arayarak hesap bilgilerini ele geçirmesi veya güvenlik nedeniyle parayı başka bir hesaba aktarmasını istemesi de bu suç kapsamındadır .
-E-posta (Phishing) Dolandırıcılığı
Sahte e-postalar göndererek mağdurun banka şifrelerini veya kişisel bilgilerini ele geçirmek de bilişim yoluyla dolandırıcılık suçunu oluşturur .
Bilişim Yoluyla Dolandırıcılık ile Bilişim Suçları Arasındaki Fark
Ceza hukukunda bilişim sistemleri aracılığıyla işlenen her suç "bilişim suçu" değildir. Suçun niteliğine göre farklı maddeler uygulanır .
-Bilişim Sistemine Girme Suçu (TCK 243)
Bir kişinin rızası olmadan bilişim sistemine girmek veya orada kalmak bu suçu oluşturur. Örneğin, başkasının e-posta şifresini ele geçirip hesabına girmek TCK 243 kapsamındadır .
-Bilişim Sistemindeki Verileri Bozma, Yok Etme veya Değiştirme Suçu (TCK 244)
Bir bilişim sistemindeki verileri bozmak, yok etmek, değiştirmek veya erişilmez kılmak bu suçu oluşturur . Örneğin, başkasının Facebook hesabının şifresini değiştirip erişimini engellemek TCK 244/2 kapsamındadır .
-Bilişim Suretiyle Hırsızlık (TCK 142/2-e)
İnternet bankacılığı şifrelerini ele geçirerek başkasının hesabından kendi hesabına para aktarmak, bilişim yoluyla dolandırıcılık değil, bilişim suretiyle hırsızlık suçunu oluşturur . Yargıtay'a göre, amaç veriyi değil, verinin temsil ettiği parayı aktarmaksa bilişim suretiyle hırsızlık suçu oluşur .
-Kredi Kartının Kötüye Kullanılması (TCK 245)
Başkasına ait kredi kartını veya kart bilgilerini kullanarak alışveriş yapmak veya para çekmek, TCK 245'te düzenlenen ayrı bir bilişim suçudur .
Görevli ve Yetkili Mahkeme
Bilişim yoluyla dolandırıcılık suçunda görevli mahkeme Ağır Ceza Mahkemesidir . Yetkili mahkeme ise suçun işlendiği yer mahkemesidir. Suçun işlendiği yer, hileli hareketlerin yapıldığı veya haksız yararın elde edildiği yer olabileceği gibi, mağdurun zararının meydana geldiği yer de olabilir .
Soruşturma ve Kovuşturma Usulü
-Şikayet Şartı: Bilişim yoluyla dolandırıcılık suçu, takibi şikayete bağlı suçlardan değildir. Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından re'sen soruşturulur ve kovuşturulur .
-Uzlaştırma: Nitelikli dolandırıcılık suçları (TCK 158) uzlaşma kapsamında değildir . Yani bu suçlarda uzlaştırma müessesesi uygulanmaz.
-Zamanaşımı: Bilişim yoluyla dolandırıcılık suçunda olağan zamanaşımı süresi, suçun işlendiği tarihten itibaren 8 yıldır. Ancak suçun cezası 4 yılın altına inemeyeceği için zamanaşımı süresi buna göre belirlenir.
Bilişim Yoluyla Dolandırıcılık Davasında Deliller
Bu suçun ispatında kullanılabilecek başlıca deliller şunlardır :
-Banka kayıtları ve hesap hareketleri
-E-posta yazışmaları
-WhatsApp, SMS ve diğer mesajlaşma uygulamalarındaki konuşmalar
-İnternet sitesi ilanları ve ekran görüntüleri
-IP adres kayıtları ve log kayıtları
-Tanık beyanları
-Bilirkişi raporları (özellikle teknik tespit gerektiren durumlarda)
Samsun BCA Hukuk ve Danışmanlık Olarak Yanınızdayız
Bilişim yoluyla dolandırıcılık suçları, teknik bilgi gerektiren ve ağır cezalarla karşılık bulan davalardır. Suçun niteliğinin doğru belirlenmesi, delillerin usulüne uygun toplanması ve savunmanın teknik detaylarla birlikte yapılması, davanın seyrini doğrudan etkiler.
Av. Besim Can Akbaş liderliğindeki ekibimiz, ceza hukuku ve bilişim suçları alanında uzman kadrosuyla, müvekkillerimize profesyonel hukuki danışmanlık sunmakta, soruşturma ve kovuşturma aşamalarında yanınızda yer almaktadır. Hakkınızda bir soruşturma başlatıldıysa veya mağdur duruma düştüyseniz, hak kaybına uğramadan bizimle iletişime geçin.
Samsun BCA HUKUK VE DANIŞMANLIK
Av. Besim Can AKBAŞ
Bilişim yoluyla dolandırıcılık suçu, bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle işlenen bir nitelikli dolandırıcılık suçudur . Uygulamada bu suça "internet dolandırıcılığı", "siber dolandırıcılık" veya "sosyal medya dolandırıcılığı" da denilmektedir . Basit dolandırıcılık suçu TCK 157. maddede düzenlenirken, bilişim yoluyla işlenen dolandırıcılık, kanun koyucu tarafından daha ağır cezayı gerektiren bir nitelikli hal olarak kabul edilmiştir . Bunun nedeni, bilişim sistemlerinin suç işlenmesi açısından önemli bir kolaylık sağlaması ve mağdurların kandırılmasının daha kolay olmasıdır .
Suçun Unsurları Nelerdir?
Bilişim yoluyla dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için üç temel unsurun bir arada bulunması gerekir :
-Hileli Davranışların Varlığı
Failin, mağduru aldatmak amacıyla çeşitli hileli davranışlarda bulunması gerekir. Bu hile, maddi olmayan yollarla karşısındakini aldatan, hataya düşüren her türlü düzen, dolap, oyun veya entrika olabilir . Örneğin, sahip olmadığı bir ürünü satıyormuş gibi göstermek, sahte bir banka çalışanı kimliğiyle aramak veya yatırım vaadiyle para talep etmek bu kapsamdadır.
-Hileli Davranışların Mağduru Aldatacak Nitelikte Olması
Yapılan hileli davranışların, makul bir insanı yanıltabilecek yoğunluk ve güçte olması gerekir . Sadece yalan söylemek tek başına dolandırıcılık suçunu oluşturmaz; yalanın, mağdurun inceleme eğilimini etkisiz bırakacak nitelikte olması aranır .
-Mağdurun Zararına Olarak Failin Haksız Yarar Sağlaması
Failin hileli davranışları sonucunda mağdur veya başkası zarara uğramalı, fail ise kendisi veya başkası lehine haksız bir yarar sağlamalıdır . Bu yarar maddi veya ekonomik bir yarardır; elde edilen yararın az veya çok olmasının önemi yoktur .
Bilişim Yoluyla Dolandırıcılık Suçunun Cezası
TCK 158/1-f maddesine göre, dolandırıcılık suçunun bilişim sistemleri, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle işlenmesi halinde uygulanacak ceza şu şekildedir :
Fail hakkında üç yıldan on yıla kadar hapis cezası ve beş bin güne kadar adli para cezasına hükmolunur. Ancak maddenin son cümlesinde çok önemli bir istisna bulunmaktadır: (e), (f), (j), (k) ve (l) bentlerinde sayılan hallerde hapis cezasının alt sınırı dört yıldan, adli para cezasının miktarı ise suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz . Bu düzenlemenin anlamı şudur: Bilişim yoluyla dolandırıcılık suçunda mahkeme, somut olayın özelliklerine göre 4 yılın altında bir hapis cezası veremez. Alt sınır 4 yıl olarak belirlenmiştir .
Suçun Cezasını Ağırlaştıran Diğer Haller
TCK 158/3 maddesine göre, bu suçun üç veya daha fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi halinde verilecek ceza yarı oranında, suç işlemek için teşkil edilmiş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde ise verilecek ceza bir kat artırılır .
Hangi Eylemler Bu Suç Kapsamına Girer?
Yargıtay içtihatlarına göre bilişim yoluyla dolandırıcılık suçu kapsamına giren başlıca eylemler şunlardır :
-İnternet Alışverişi Dolandırıcılığı
Sahibinden.com, Trendyol, Letgo gibi alışveriş sitelerine sahte ilan koyarak, ürünü görmeyen mağdurdan kapora veya tam bedel alıp ürünü göndermemek bu suç kapsamındadır . Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun bir kararında, sanığın "sahibinden.com" adlı internet sitesine ucuz araç ilanı koyup arayanlardan banka yoluyla kapora adı altında para tahsil etmesi, TCK 158/1-f'de düzenlenen bilişim sistemi kullanılmak suretiyle nitelikli dolandırıcılık suçu olarak kabul edilmiştir .
-Sosyal Medya Dolandırıcılığı
Instagram, Facebook, Twitter, WhatsApp gibi sosyal medya platformları üzerinden yapılan dolandırıcılık fiilleri de aynı kapsamda değerlendirilmektedir . Sahte hesap açarak arkadaşlık kurup para talep etmek, yatırım vaadiyle insanları kandırmak veya hediye çekilişi gibi vaatlerle bilgi toplamak bu kapsamdadır.
-Sahte Banka Görevlisi Dolandırıcılığı
Kendisini banka görevlisi olarak tanıtan kişilerin, mağduru arayarak hesap bilgilerini ele geçirmesi veya güvenlik nedeniyle parayı başka bir hesaba aktarmasını istemesi de bu suç kapsamındadır .
-E-posta (Phishing) Dolandırıcılığı
Sahte e-postalar göndererek mağdurun banka şifrelerini veya kişisel bilgilerini ele geçirmek de bilişim yoluyla dolandırıcılık suçunu oluşturur .
Bilişim Yoluyla Dolandırıcılık ile Bilişim Suçları Arasındaki Fark
Ceza hukukunda bilişim sistemleri aracılığıyla işlenen her suç "bilişim suçu" değildir. Suçun niteliğine göre farklı maddeler uygulanır .
-Bilişim Sistemine Girme Suçu (TCK 243)
Bir kişinin rızası olmadan bilişim sistemine girmek veya orada kalmak bu suçu oluşturur. Örneğin, başkasının e-posta şifresini ele geçirip hesabına girmek TCK 243 kapsamındadır .
-Bilişim Sistemindeki Verileri Bozma, Yok Etme veya Değiştirme Suçu (TCK 244)
Bir bilişim sistemindeki verileri bozmak, yok etmek, değiştirmek veya erişilmez kılmak bu suçu oluşturur . Örneğin, başkasının Facebook hesabının şifresini değiştirip erişimini engellemek TCK 244/2 kapsamındadır .
-Bilişim Suretiyle Hırsızlık (TCK 142/2-e)
İnternet bankacılığı şifrelerini ele geçirerek başkasının hesabından kendi hesabına para aktarmak, bilişim yoluyla dolandırıcılık değil, bilişim suretiyle hırsızlık suçunu oluşturur . Yargıtay'a göre, amaç veriyi değil, verinin temsil ettiği parayı aktarmaksa bilişim suretiyle hırsızlık suçu oluşur .
-Kredi Kartının Kötüye Kullanılması (TCK 245)
Başkasına ait kredi kartını veya kart bilgilerini kullanarak alışveriş yapmak veya para çekmek, TCK 245'te düzenlenen ayrı bir bilişim suçudur .
Görevli ve Yetkili Mahkeme
Bilişim yoluyla dolandırıcılık suçunda görevli mahkeme Ağır Ceza Mahkemesidir . Yetkili mahkeme ise suçun işlendiği yer mahkemesidir. Suçun işlendiği yer, hileli hareketlerin yapıldığı veya haksız yararın elde edildiği yer olabileceği gibi, mağdurun zararının meydana geldiği yer de olabilir .
Soruşturma ve Kovuşturma Usulü
-Şikayet Şartı: Bilişim yoluyla dolandırıcılık suçu, takibi şikayete bağlı suçlardan değildir. Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından re'sen soruşturulur ve kovuşturulur .
-Uzlaştırma: Nitelikli dolandırıcılık suçları (TCK 158) uzlaşma kapsamında değildir . Yani bu suçlarda uzlaştırma müessesesi uygulanmaz.
-Zamanaşımı: Bilişim yoluyla dolandırıcılık suçunda olağan zamanaşımı süresi, suçun işlendiği tarihten itibaren 8 yıldır. Ancak suçun cezası 4 yılın altına inemeyeceği için zamanaşımı süresi buna göre belirlenir.
Bilişim Yoluyla Dolandırıcılık Davasında Deliller
Bu suçun ispatında kullanılabilecek başlıca deliller şunlardır :
-Banka kayıtları ve hesap hareketleri
-E-posta yazışmaları
-WhatsApp, SMS ve diğer mesajlaşma uygulamalarındaki konuşmalar
-İnternet sitesi ilanları ve ekran görüntüleri
-IP adres kayıtları ve log kayıtları
-Tanık beyanları
-Bilirkişi raporları (özellikle teknik tespit gerektiren durumlarda)
Samsun BCA Hukuk ve Danışmanlık Olarak Yanınızdayız
Bilişim yoluyla dolandırıcılık suçları, teknik bilgi gerektiren ve ağır cezalarla karşılık bulan davalardır. Suçun niteliğinin doğru belirlenmesi, delillerin usulüne uygun toplanması ve savunmanın teknik detaylarla birlikte yapılması, davanın seyrini doğrudan etkiler.
Av. Besim Can Akbaş liderliğindeki ekibimiz, ceza hukuku ve bilişim suçları alanında uzman kadrosuyla, müvekkillerimize profesyonel hukuki danışmanlık sunmakta, soruşturma ve kovuşturma aşamalarında yanınızda yer almaktadır. Hakkınızda bir soruşturma başlatıldıysa veya mağdur duruma düştüyseniz, hak kaybına uğramadan bizimle iletişime geçin.
Samsun BCA HUKUK VE DANIŞMANLIK
Av. Besim Can AKBAŞ