Nafaka Artırım Davası Nasıl Açılır? - Samsun Avukat
18 May 2026 |
Yönetici
Nafaka Artırım Davası Nedir?
Nafaka artırım davası, daha önce mahkeme kararına bağlanmış olan nafaka miktarının, değişen ekonomik koşullar ve artan ihtiyaçlar nedeniyle yetersiz hale gelmesi durumunda, nafaka alacaklısı tarafından nafaka borçlusuna karşı açılan bir davadır. Bu dava, nafaka alacaklısının güncellenen yaşam maliyetlerine uygun bir gelire sahip olmasını sağlamayı amaçlar. Dava, nafaka alacaklısının talebi üzerine mahkeme tarafından nafaka miktarının yeniden belirlenmesi ile sonuçlanır. Mahkeme, tarafların ekonomik durumlarındaki değişiklikleri ve hakkaniyeti gözeterek yeni bir miktara hükmeder.
Kimler Nafaka Artırım Davası Açabilir?
Nafaka artırım davası açma hakkı, nafaka alacaklısına aittir. Yani:
-Yoksulluk nafakası alan eş,
-İştirak nafakası alan çocuk adına velayet sahibi ebeveyn,
-Yardım nafakası alan kişi,
-Tedbir nafakası alan eş, bu davayı açabilir. Tedbir nafakasının artırılması talebi, boşanma davası sonuçlanana kadar devam eden süreçte yapılabilir.
Nafaka borçlusu ise, koşullar değiştiğinde nafakanın azaltılması veya tamamen kaldırılması için ayrı bir dava açabilir.
Nafaka Artırım Davası Hangi Şartlarda Açılır?
Nafaka artırım davasının açılabilmesi için bazı temel şartların bir arada bulunması gerekir:
-Mevcut bir nafakanın bulunması
Bu, en temel şarttır. Daha önce mahkeme tarafından hükmedilmiş veya tarafların anlaşmasıyla belirlenmiş bir nafakanın varlığı zorunludur. Henüz nafaka bağlanmamışsa, öncelikle nafaka davası açılması gerekir.
-Mevcut nafakanın yetersiz kalması
Mahkeme kararındaki nafaka miktarı, nafaka alacaklısının güncel ihtiyaçlarını karşılamaktan uzak olmalıdır. Bu durum, özellikle yüksek enflasyon ortamında sıklıkla görülür.
-Tarafların mali durumunda değişiklik olması
Nafaka alacaklısının ihtiyaçlarının artması veya nafaka borçlusunun mali durumunun iyileşmesi gibi değişiklikler, artırım davası için geçerli sebeplerdir.
-Hakkaniyetin gerektirmesi
Mahkeme, tüm koşulları değerlendirerek nafakanın artırılmasının hakkaniyete uygun olup olmadığına karar verir.
Hangi Durumlar Nafaka Artırımını Gerektirir?
Uygulamada nafaka artırım davasına konu olabilecek başlıca durumlar şunlardır:
-Enflasyon ve hayat pahalılığı: Paranın alım gücünün düşmesi, temel ihtiyaç maddelerindeki fiyat artışları, nafakanın reel değerini düşürür.
-Nafaka alacaklısının ihtiyaçlarının artması: Örneğin, çocuğun okula başlaması, sağlık sorunlarının ortaya çıkması, kira bedellerinin yükselmesi gibi durumlar.
-Nafaka borçlusunun gelirinin artması: Nafaka borçlusunun maaşının yükselmesi, yeni bir işe başlaması, miras veya ikramiye alması durumunda, nafakanın artırılması talep edilebilir.
-Çocuğun büyümesi: Çocuğun yaşı ilerledikçe eğitim, sağlık, barınma ve sosyal ihtiyaçları da artar.
Nafaka Artırım Davasında Görevli ve Yetkili Mahkeme
Görevli mahkeme: Nafaka artırım davalarında görevli mahkeme Aile Mahkemesidir. Aile Mahkemesi bulunmayan yerlerde, Asliye Hukuk Mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla bu davaya bakar.
Yetkili mahkeme: Yetkili mahkeme, nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesidir. Bu düzenleme, nafaka alacaklısının daha kolay başvuru yapabilmesini sağlamak amacıyla getirilmiştir.
Nafaka Artırım Davasında Zamanaşımı ve Süre Sınırlaması
Nafaka artırım davasında, davanın belirli bir süre içinde açılması gerektiğine dair bir hak düşürücü süre bulunmamaktadır. Yani, nafaka alacaklısı, şartlar oluştuğunda her zaman bu davayı açabilir. Ancak, boşanma kararının kesinleşmesinin hemen ardından çok kısa bir süre sonra artırım davası açılması halinde, mahkeme artışın olağanüstü nedenlere dayandığının ispatlanmasını isteyebilir. Bu tür durumlarda davanın kötü niyetli olduğu kabul edilebilir.
Nafaka Artırım Davası Süresi ve Arabuluculuk
Dava süresi: Nafaka artırım davaları, ortalama 6 ila 18 ay arasında sonuçlanmaktadır. Bu süre, mahkemenin yoğunluğuna, delillerin niteliğine ve tarafların tutumuna bağlı olarak değişebilir.
Arabuluculuk: 2026 itibarıyla, nafaka artırım davalarında arabuluculuk zorunlu değildir. Ancak taraflar isteğe bağlı olarak arabuluculuk yoluna başvurabilirler.
Nafaka Artırım Davasında Artış Oranı Nasıl Belirlenir?
Mahkeme, nafaka artırım miktarını belirlerken çeşitli kriterleri bir arada değerlendirir:
-Yıllık ÜFE/TÜFE artış oranları: Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre, nafaka artırımlarında Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) verileri temel alınmaktadır. Bu yöntem, nafaka alan kişinin ekonomik mağduriyetini en aza indirmeyi hedefler. Ancak bu oran, bağlayıcı bir alt sınır olmayıp, mahkeme tarafından diğer faktörlerle birlikte değerlendirilir.
-Tarafların güncel mali durumları: Nafaka alacaklısının mevcut geliri, giderleri ve ihtiyaçları ile nafaka borçlusunun güncel gelir durumu dikkate alınır.
-Hakkaniyet ilkesi: Mahkeme, somut olayın koşullarına göre taraflar arasında adil bir denge kurmaya çalışır.
Nafaka Artırım Davasında Deliller
Nafaka artırım davasında başarılı olabilmek için talebi destekleyen somut deliller sunmak gereklidir. Dava dilekçesine eklenmesi gereken başlıca belgeler şunlardır:
-Boşanma kararı ve nafaka hükmünü içeren mahkeme ilamı: Bu belge, mevcut nafakanın varlığını ve miktarını kanıtlar.
-Nafaka alacaklısının artan ihtiyaçlarını gösteren belgeler: Faturalar, kira kontratı, eğitim giderleri, sağlık raporları, fatura ve ödeme dekontları.
-Nafaka borçlusunun gelir durumunu gösteren belgeler: Maaş bordroları, SGK hizmet dökümü, vergi beyannamesi, banka hesap hareketleri.
-Ekonomik göstergeler: TÜİK tarafından yayınlanan enflasyon oranları, ÜFE/TÜFE verileri.
-Yaşanan hayat pahalılığını gösteren diğer belgeler: Temel tüketim maddeleri fiyatları, kira artış oranları, asgari ücretteki artışlar.
Nafaka Artırım Davasının Reddedileceği Haller
Mahkemenin nafaka artırım talebini kabul etmeyeceği bazı durumlar vardır:
-Nafaka borçlusunun mali gücünü kaybetmesi: Nafaka borçlusu işsiz kalmış, geliri ciddi oranda azalmış veya mal varlığı erimiş ise, artırım talebi reddedilebilir.
-Nafaka alacaklısının yaşam koşullarının iyileşmesi: Nafaka alacaklısı yeni bir iş bulmuş, miras yoluyla gelir elde etmiş veya evlenmiş ise, artırım talebi reddedilebilir.
-Olağanüstü bir değişiklik olmaması: Sadece enflasyon nedeniyle nafakanın yetersiz kaldığı iddiası, tek başına artırım için yeterli görülmeyebilir. Artırım talebinin dayandığı somut ve olağanüstü bir değişim olmalıdır.
Nafaka Artırım Davası Adım Adım Başvuru Süreci
Adım 1: Yetkili Aile Mahkemesini Belirleyin
Davanızı, nafaka alacaklısının ikametgahının bulunduğu yerdeki Aile Mahkemesi’nde açabilirsiniz.
Adım 2: Delillerinizi Toplayın ve Dilekçenizi Hazırlayın
Gerekli tüm belgeleri toplayın. Talebinizi ve dayanaklarınızı açıkça belirten bir dava dilekçesi hazırlayın.
Adım 3: Dava Harç ve Giderlerini Yatırın
2026 yılı için nafaka artırım davasının toplam maliyeti, mahkeme harçları ve gider avansı dahil olmak üzere ortalama 2.000 - 5.000 TL arasında değişmektedir. Kesin miktar, davanın niteliğine ve talep edilen artış oranına göre farklılık gösterebilir.
Adım 4: Dilekçeyi Mahkemeye Verin
Hazırladığınız dilekçeyi ve eklerini yetkili Aile Mahkemesi’nin kalemine teslim edin.
Adım 5: Duruşmalara Katılın veya Vekil Gönderin
Mahkeme tarafından belirlenen duruşma günlerinde hazır bulunun. Davanızı bir avukata vekalet vererek takip ettirebilirsiniz.
Nafaka Artırım Davası Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Soru 1: Yalnızca iştirak nafakası için değil, yoksulluk nafakası için de artırım davası açılabilir mi?
Evet, hem iştirak nafakası (çocuk nafakası) hem de yoksulluk nafakası (eş nafakası) için artırım davası açılabilir. Hatta tedbir nafakası ve yardım nafakası için de bu dava açılabilmektedir.
Soru 2: Nafaka artırım davası ne kadar sürer?
Dosya kapsamına ve mahkemenin yoğunluğuna bağlı olmakla birlikte, ortalama dava süresi 6 ay ile 18 ay arasında değişmektedir. Basit dosyalar 2-4 duruşmada sonuçlanabilir.
Soru 3: Nafaka artırım davasını kimler açabilir?
Nafaka artırım davasını, nafaka alan taraf (nafaka alacaklısı) açabilir. Çocuk nafakası için ise velayet sahibi ebeveyn, çocuk adına dava açar.
Soru 4: Nafaka artırım davasında arabuluculuk zorunlu mu?
Hayır, nafaka artırım davalarında arabuluculuk zorunluluğu bulunmamaktadır. İsteğe bağlı olarak arabuluculuk yoluna başvurulabilir.
Soru 5: Nafaka artırım davası ne kadar zamanda bir açılabilir?
Dava için belirli bir süre sınırlaması yoktur. Değişen ekonomik koşullar veya ihtiyaçlar, artırımı gerektirdiği her zaman dava açılabilir. Ancak çok sık aralıklarla açılacak davaların olumlu sonuçlanması zordur.
Samsun BCA Hukuk ve Danışmanlık Olarak Yanınızdayız
Nafaka artırım davası, hem hukuki prosedürlerin doğru yürütülmesi hem de delillerin etkili bir şekilde sunulması açısından dikkat ve uzmanlık gerektiren bir davadır. Yanlış veya eksik açılmış bir dava, nafaka artırım talebinizin reddedilmesine neden olabilir.
Av. Besim Can Akbaş liderliğindeki ekibimiz, aile hukuku alanında uzman kadrosuyla, nafaka artırım davalarında müvekkillerimize profesyonel hukuki danışmanlık sunmakta; delillerin toplanması, dava dilekçesinin hazırlanması ve dava sürecinin takibinde yanınızda yer almaktadır.
Hak kaybına uğramamak ve nafakanızın günün koşullarına uygun hale getirilmesini sağlamak için bizimle iletişime geçin.
Samsun BCA HUKUK VE DANIŞMANLIK
Av. Besim Can AKBAŞ
Nafaka artırım davası, daha önce mahkeme kararına bağlanmış olan nafaka miktarının, değişen ekonomik koşullar ve artan ihtiyaçlar nedeniyle yetersiz hale gelmesi durumunda, nafaka alacaklısı tarafından nafaka borçlusuna karşı açılan bir davadır. Bu dava, nafaka alacaklısının güncellenen yaşam maliyetlerine uygun bir gelire sahip olmasını sağlamayı amaçlar. Dava, nafaka alacaklısının talebi üzerine mahkeme tarafından nafaka miktarının yeniden belirlenmesi ile sonuçlanır. Mahkeme, tarafların ekonomik durumlarındaki değişiklikleri ve hakkaniyeti gözeterek yeni bir miktara hükmeder.
Kimler Nafaka Artırım Davası Açabilir?
Nafaka artırım davası açma hakkı, nafaka alacaklısına aittir. Yani:
-Yoksulluk nafakası alan eş,
-İştirak nafakası alan çocuk adına velayet sahibi ebeveyn,
-Yardım nafakası alan kişi,
-Tedbir nafakası alan eş, bu davayı açabilir. Tedbir nafakasının artırılması talebi, boşanma davası sonuçlanana kadar devam eden süreçte yapılabilir.
Nafaka borçlusu ise, koşullar değiştiğinde nafakanın azaltılması veya tamamen kaldırılması için ayrı bir dava açabilir.
Nafaka Artırım Davası Hangi Şartlarda Açılır?
Nafaka artırım davasının açılabilmesi için bazı temel şartların bir arada bulunması gerekir:
-Mevcut bir nafakanın bulunması
Bu, en temel şarttır. Daha önce mahkeme tarafından hükmedilmiş veya tarafların anlaşmasıyla belirlenmiş bir nafakanın varlığı zorunludur. Henüz nafaka bağlanmamışsa, öncelikle nafaka davası açılması gerekir.
-Mevcut nafakanın yetersiz kalması
Mahkeme kararındaki nafaka miktarı, nafaka alacaklısının güncel ihtiyaçlarını karşılamaktan uzak olmalıdır. Bu durum, özellikle yüksek enflasyon ortamında sıklıkla görülür.
-Tarafların mali durumunda değişiklik olması
Nafaka alacaklısının ihtiyaçlarının artması veya nafaka borçlusunun mali durumunun iyileşmesi gibi değişiklikler, artırım davası için geçerli sebeplerdir.
-Hakkaniyetin gerektirmesi
Mahkeme, tüm koşulları değerlendirerek nafakanın artırılmasının hakkaniyete uygun olup olmadığına karar verir.
Hangi Durumlar Nafaka Artırımını Gerektirir?
Uygulamada nafaka artırım davasına konu olabilecek başlıca durumlar şunlardır:
-Enflasyon ve hayat pahalılığı: Paranın alım gücünün düşmesi, temel ihtiyaç maddelerindeki fiyat artışları, nafakanın reel değerini düşürür.
-Nafaka alacaklısının ihtiyaçlarının artması: Örneğin, çocuğun okula başlaması, sağlık sorunlarının ortaya çıkması, kira bedellerinin yükselmesi gibi durumlar.
-Nafaka borçlusunun gelirinin artması: Nafaka borçlusunun maaşının yükselmesi, yeni bir işe başlaması, miras veya ikramiye alması durumunda, nafakanın artırılması talep edilebilir.
-Çocuğun büyümesi: Çocuğun yaşı ilerledikçe eğitim, sağlık, barınma ve sosyal ihtiyaçları da artar.
Nafaka Artırım Davasında Görevli ve Yetkili Mahkeme
Görevli mahkeme: Nafaka artırım davalarında görevli mahkeme Aile Mahkemesidir. Aile Mahkemesi bulunmayan yerlerde, Asliye Hukuk Mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla bu davaya bakar.
Yetkili mahkeme: Yetkili mahkeme, nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesidir. Bu düzenleme, nafaka alacaklısının daha kolay başvuru yapabilmesini sağlamak amacıyla getirilmiştir.
Nafaka Artırım Davasında Zamanaşımı ve Süre Sınırlaması
Nafaka artırım davasında, davanın belirli bir süre içinde açılması gerektiğine dair bir hak düşürücü süre bulunmamaktadır. Yani, nafaka alacaklısı, şartlar oluştuğunda her zaman bu davayı açabilir. Ancak, boşanma kararının kesinleşmesinin hemen ardından çok kısa bir süre sonra artırım davası açılması halinde, mahkeme artışın olağanüstü nedenlere dayandığının ispatlanmasını isteyebilir. Bu tür durumlarda davanın kötü niyetli olduğu kabul edilebilir.
Nafaka Artırım Davası Süresi ve Arabuluculuk
Dava süresi: Nafaka artırım davaları, ortalama 6 ila 18 ay arasında sonuçlanmaktadır. Bu süre, mahkemenin yoğunluğuna, delillerin niteliğine ve tarafların tutumuna bağlı olarak değişebilir.
Arabuluculuk: 2026 itibarıyla, nafaka artırım davalarında arabuluculuk zorunlu değildir. Ancak taraflar isteğe bağlı olarak arabuluculuk yoluna başvurabilirler.
Nafaka Artırım Davasında Artış Oranı Nasıl Belirlenir?
Mahkeme, nafaka artırım miktarını belirlerken çeşitli kriterleri bir arada değerlendirir:
-Yıllık ÜFE/TÜFE artış oranları: Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre, nafaka artırımlarında Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) verileri temel alınmaktadır. Bu yöntem, nafaka alan kişinin ekonomik mağduriyetini en aza indirmeyi hedefler. Ancak bu oran, bağlayıcı bir alt sınır olmayıp, mahkeme tarafından diğer faktörlerle birlikte değerlendirilir.
-Tarafların güncel mali durumları: Nafaka alacaklısının mevcut geliri, giderleri ve ihtiyaçları ile nafaka borçlusunun güncel gelir durumu dikkate alınır.
-Hakkaniyet ilkesi: Mahkeme, somut olayın koşullarına göre taraflar arasında adil bir denge kurmaya çalışır.
Nafaka Artırım Davasında Deliller
Nafaka artırım davasında başarılı olabilmek için talebi destekleyen somut deliller sunmak gereklidir. Dava dilekçesine eklenmesi gereken başlıca belgeler şunlardır:
-Boşanma kararı ve nafaka hükmünü içeren mahkeme ilamı: Bu belge, mevcut nafakanın varlığını ve miktarını kanıtlar.
-Nafaka alacaklısının artan ihtiyaçlarını gösteren belgeler: Faturalar, kira kontratı, eğitim giderleri, sağlık raporları, fatura ve ödeme dekontları.
-Nafaka borçlusunun gelir durumunu gösteren belgeler: Maaş bordroları, SGK hizmet dökümü, vergi beyannamesi, banka hesap hareketleri.
-Ekonomik göstergeler: TÜİK tarafından yayınlanan enflasyon oranları, ÜFE/TÜFE verileri.
-Yaşanan hayat pahalılığını gösteren diğer belgeler: Temel tüketim maddeleri fiyatları, kira artış oranları, asgari ücretteki artışlar.
Nafaka Artırım Davasının Reddedileceği Haller
Mahkemenin nafaka artırım talebini kabul etmeyeceği bazı durumlar vardır:
-Nafaka borçlusunun mali gücünü kaybetmesi: Nafaka borçlusu işsiz kalmış, geliri ciddi oranda azalmış veya mal varlığı erimiş ise, artırım talebi reddedilebilir.
-Nafaka alacaklısının yaşam koşullarının iyileşmesi: Nafaka alacaklısı yeni bir iş bulmuş, miras yoluyla gelir elde etmiş veya evlenmiş ise, artırım talebi reddedilebilir.
-Olağanüstü bir değişiklik olmaması: Sadece enflasyon nedeniyle nafakanın yetersiz kaldığı iddiası, tek başına artırım için yeterli görülmeyebilir. Artırım talebinin dayandığı somut ve olağanüstü bir değişim olmalıdır.
Nafaka Artırım Davası Adım Adım Başvuru Süreci
Adım 1: Yetkili Aile Mahkemesini Belirleyin
Davanızı, nafaka alacaklısının ikametgahının bulunduğu yerdeki Aile Mahkemesi’nde açabilirsiniz.
Adım 2: Delillerinizi Toplayın ve Dilekçenizi Hazırlayın
Gerekli tüm belgeleri toplayın. Talebinizi ve dayanaklarınızı açıkça belirten bir dava dilekçesi hazırlayın.
Adım 3: Dava Harç ve Giderlerini Yatırın
2026 yılı için nafaka artırım davasının toplam maliyeti, mahkeme harçları ve gider avansı dahil olmak üzere ortalama 2.000 - 5.000 TL arasında değişmektedir. Kesin miktar, davanın niteliğine ve talep edilen artış oranına göre farklılık gösterebilir.
Adım 4: Dilekçeyi Mahkemeye Verin
Hazırladığınız dilekçeyi ve eklerini yetkili Aile Mahkemesi’nin kalemine teslim edin.
Adım 5: Duruşmalara Katılın veya Vekil Gönderin
Mahkeme tarafından belirlenen duruşma günlerinde hazır bulunun. Davanızı bir avukata vekalet vererek takip ettirebilirsiniz.
Nafaka Artırım Davası Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Soru 1: Yalnızca iştirak nafakası için değil, yoksulluk nafakası için de artırım davası açılabilir mi?
Evet, hem iştirak nafakası (çocuk nafakası) hem de yoksulluk nafakası (eş nafakası) için artırım davası açılabilir. Hatta tedbir nafakası ve yardım nafakası için de bu dava açılabilmektedir.
Soru 2: Nafaka artırım davası ne kadar sürer?
Dosya kapsamına ve mahkemenin yoğunluğuna bağlı olmakla birlikte, ortalama dava süresi 6 ay ile 18 ay arasında değişmektedir. Basit dosyalar 2-4 duruşmada sonuçlanabilir.
Soru 3: Nafaka artırım davasını kimler açabilir?
Nafaka artırım davasını, nafaka alan taraf (nafaka alacaklısı) açabilir. Çocuk nafakası için ise velayet sahibi ebeveyn, çocuk adına dava açar.
Soru 4: Nafaka artırım davasında arabuluculuk zorunlu mu?
Hayır, nafaka artırım davalarında arabuluculuk zorunluluğu bulunmamaktadır. İsteğe bağlı olarak arabuluculuk yoluna başvurulabilir.
Soru 5: Nafaka artırım davası ne kadar zamanda bir açılabilir?
Dava için belirli bir süre sınırlaması yoktur. Değişen ekonomik koşullar veya ihtiyaçlar, artırımı gerektirdiği her zaman dava açılabilir. Ancak çok sık aralıklarla açılacak davaların olumlu sonuçlanması zordur.
Samsun BCA Hukuk ve Danışmanlık Olarak Yanınızdayız
Nafaka artırım davası, hem hukuki prosedürlerin doğru yürütülmesi hem de delillerin etkili bir şekilde sunulması açısından dikkat ve uzmanlık gerektiren bir davadır. Yanlış veya eksik açılmış bir dava, nafaka artırım talebinizin reddedilmesine neden olabilir.
Av. Besim Can Akbaş liderliğindeki ekibimiz, aile hukuku alanında uzman kadrosuyla, nafaka artırım davalarında müvekkillerimize profesyonel hukuki danışmanlık sunmakta; delillerin toplanması, dava dilekçesinin hazırlanması ve dava sürecinin takibinde yanınızda yer almaktadır.
Hak kaybına uğramamak ve nafakanızın günün koşullarına uygun hale getirilmesini sağlamak için bizimle iletişime geçin.
Samsun BCA HUKUK VE DANIŞMANLIK
Av. Besim Can AKBAŞ