Nafakanın Kaldırılması Şartları Nedir? - Samsun Avukat
18 May 2026 |
Yönetici
Nafaka Nedir ve Hangi Türleri Vardır?
Nafaka, bir kişinin yasal olarak başka bir kişiye maddi destek sağlamakla yükümlü olduğu durumu ifade eder. Türk hukukunda boşanma sürecinde ve sonrasında öne çıkan başlıca nafaka türleri şunlardır:
-Tedbir Nafakası: Boşanma davası sürerken eşlerden birinin veya çocukların geçimini sağlamak amacıyla hükmedilen geçici nafakadır.
-İştirak (Çocuk) Nafakası: Boşanma sonrası velayet kendisine verilmeyen eşin, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine katılmak zorunda olduğu nafaka türüdür.
-Yoksulluk Nafakası: Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olan eş lehine hükmedilen, süresiz olarak ödenen eş nafakasıdır.
Bu nafaka türlerinin her biri, kanunda belirtilen belirli şartların gerçekleşmesi halinde sona erer veya kaldırılabilir.
Nafakanın Kendiliğinden Sona Erdiği Haller
Bazı durumlarda nafaka, mahkeme kararına gerek kalmadan doğrudan kendiliğinden sona erer. Bu durumlar şunlardır:
-Yoksulluk ve Tedbir Nafakasının Kendiliğinden Sona Ermesi
-Nafaka alacaklısı tarafın yeniden evlenmesi halinde nafaka kendiliğinden kalkar.
-Taraflardan birinin ölümü halinde nafaka kendiliğinden sona erer.
-Boşanma davasının kesinleşmesi ile tedbir nafakası kendiliğinden sona erer.
İştirak (Çocuk) Nafakasının Kendiliğinden Sona Ermesi
-Çocuğun on sekiz yaşını doldurarak ergin olması halinde nafaka kendiliğinden sona erer.
-Çocuğun ölümü halinde nafaka sona erer.
-Çocuğun evlenmesi veya ergin kılınması durumunda da nafaka kendiliğinden sona erer.
Nafakanın Mahkeme Kararıyla Kaldırılabileceği Haller
Bazı durumlarda ise nafakanın kaldırılması için nafaka yükümlüsü tarafından mahkemeye başvurulması gerekir. İşte bu haller:
-Fiilen Evliymiş Gibi Yaşama
Nafaka alacaklısının evlenme olmaksızın üçüncü bir kişiyle fiilen evliymiş gibi yaşaması halinde mahkeme kararıyla nafaka kaldırılabilir. Bu durum, nafakanın veriliş amacıyla bağdaşmaz ve dürüstlük kuralına aykırıdır.
-Yoksulluk Halinin Ortadan Kalkması
Nafaka alacaklısının yoksulluğunun ortadan kalkması, yani kendi geçimini sağlayabilecek gelire veya malvarlığına kavuşması halinde, mahkeme kararıyla nafaka kaldırılabilir. Yoksulluğun tanımı Yargıtay kararlarında yeme, giyinme, barınma, sağlık, ulaşım gibi temel ihtiyaçları karşılayacak düzeyde geliri olmamak şeklinde yapılmıştır.
-Haysiyetsiz Hayat Sürme
Nafaka alacaklısının yoksulluk nafakasının veriliş amacıyla bağdaşmayacak şekilde haysiyetsiz hayat sürmesi halinde, nafaka mahkeme kararıyla kaldırılabilir.
-Nafaka Yükümlüsünün Mali Durumunun Kötüleşmesi
Nafaka yükümlüsünün mali durumunun önemli ölçüde kötüleşmesi halinde, nafakanın azaltılması veya kaldırılması talep edilebilir.
Yargıtay Kararları Işığında Güncel Uygulama
Anayasa Mahkemesi'nin İptal Kararı ve 2026 Değerlendirmesi:
Bazı emsal Yargıtay kararlarında, süresiz olarak hükmedilen nafakanın emredici bir hükümden ileri geldiği ve kanunun takdir yetkisi tanımadığı belirtilmiştir. Anayasa Mahkemesi'nin yoksulluk nafakasının süresizliğine ilişkin iptal talebini reddettiği bilinmektedir, ancak sonraki gelişmeler açısından güncel mevzuatın takip edilmesi büyük önem taşımaktadır. 2026 yılı güncel uygulamaları için bir aile hukuku avukatından destek alınması önerilir.
Önemli Not: 2026 yılı ve sonrasına ilişkin güncel Yargıtay içtihatları ve Anayasa Mahkemesi iptal kararları için güncel hukuki danışmanlık alınması zorunludur.
Nafakanın Kaldırılması veya Azaltılması Davasının Açılması
Nafakanın kaldırılması veya azaltılması davası açma hakkı, süresizdir ve koşullar değiştiği sürece her zaman kullanılabilir. Davanın açılması için gerekli adımlar şunlardır:
Yetkili ve Görevli Mahkemenin Belirlenmesi: Davada görevli mahkeme Aile Mahkemesidir. Aile Mahkemesinin bulunmadığı yerlerde Asliye Hukuk Mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla davaya bakar. Yetkili mahkeme ise nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesidir.
Delillerin Toplanması: Nafakanın kaldırılması için dayanılan sebebe göre deliller toplanmalıdır. Örneğin, fiili birliktelik için fotoğraflar, tanıklar, sosyal medya kayıtları; yoksulluğun ortadan kalkması için gelir belgeleri, malvarlığına ilişkin tapu kayıtları; haysiyetsiz hayat için savcılık kayıtları, karakol tutanakları gibi deliller sunulmalıdır.
Dava Dilekçesinin Hazırlanması ve Mahkemeye Verilmesi: Delillerle birlikte hazırlanan dava dilekçesi yetkili Aile Mahkemesi'ne verilir.
Duruşmalara Katılım ve Takip: Mahkeme tarafından belirlenen duruşma günlerinde hazır bulunulmalı veya bir avukat aracılığıyla dava takip edilmelidir.
Samsun BCA Hukuk ve Danışmanlık Olarak Yanınızdayız
Nafakanın kaldırılması, farklı nafaka türleri için farklı şartlar gerektiren ve teknik bilgi gerektiren bir hukuki alandır. Yanlış veya eksik açılmış bir dava, nafakanın kaldırılması talebinin reddedilmesine neden olabilir. Bu nedenle, bu süreçte bir aile hukuku avukatından destek alınması önerilir.
Av. Besim Can Akbaş liderliğindeki ekibimiz, aile hukuku alanında uzman kadrosuyla, nafakanın kaldırılması ve azaltılması davalarında müvekkillerimize profesyonel hukuki danışmanlık sunmaktadır. Güncel Yargıtay içtihatlarını takip ederek ve somut olaya göre strateji belirleyerek müvekkillerimizin hak kaybına uğramasını önlemekteyiz.
Nafaka ödeme yükümlülüğünüzün kaldırılması veya azaltılması için gerekli şartların oluştuğunu düşünüyorsanız, bizimle iletişime geçin.
Samsun BCA HUKUK VE DANIŞMANLIK
Av. Besim Can AKBAŞ
Nafaka, bir kişinin yasal olarak başka bir kişiye maddi destek sağlamakla yükümlü olduğu durumu ifade eder. Türk hukukunda boşanma sürecinde ve sonrasında öne çıkan başlıca nafaka türleri şunlardır:
-Tedbir Nafakası: Boşanma davası sürerken eşlerden birinin veya çocukların geçimini sağlamak amacıyla hükmedilen geçici nafakadır.
-İştirak (Çocuk) Nafakası: Boşanma sonrası velayet kendisine verilmeyen eşin, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine katılmak zorunda olduğu nafaka türüdür.
-Yoksulluk Nafakası: Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olan eş lehine hükmedilen, süresiz olarak ödenen eş nafakasıdır.
Bu nafaka türlerinin her biri, kanunda belirtilen belirli şartların gerçekleşmesi halinde sona erer veya kaldırılabilir.
Nafakanın Kendiliğinden Sona Erdiği Haller
Bazı durumlarda nafaka, mahkeme kararına gerek kalmadan doğrudan kendiliğinden sona erer. Bu durumlar şunlardır:
-Yoksulluk ve Tedbir Nafakasının Kendiliğinden Sona Ermesi
-Nafaka alacaklısı tarafın yeniden evlenmesi halinde nafaka kendiliğinden kalkar.
-Taraflardan birinin ölümü halinde nafaka kendiliğinden sona erer.
-Boşanma davasının kesinleşmesi ile tedbir nafakası kendiliğinden sona erer.
İştirak (Çocuk) Nafakasının Kendiliğinden Sona Ermesi
-Çocuğun on sekiz yaşını doldurarak ergin olması halinde nafaka kendiliğinden sona erer.
-Çocuğun ölümü halinde nafaka sona erer.
-Çocuğun evlenmesi veya ergin kılınması durumunda da nafaka kendiliğinden sona erer.
Nafakanın Mahkeme Kararıyla Kaldırılabileceği Haller
Bazı durumlarda ise nafakanın kaldırılması için nafaka yükümlüsü tarafından mahkemeye başvurulması gerekir. İşte bu haller:
-Fiilen Evliymiş Gibi Yaşama
Nafaka alacaklısının evlenme olmaksızın üçüncü bir kişiyle fiilen evliymiş gibi yaşaması halinde mahkeme kararıyla nafaka kaldırılabilir. Bu durum, nafakanın veriliş amacıyla bağdaşmaz ve dürüstlük kuralına aykırıdır.
-Yoksulluk Halinin Ortadan Kalkması
Nafaka alacaklısının yoksulluğunun ortadan kalkması, yani kendi geçimini sağlayabilecek gelire veya malvarlığına kavuşması halinde, mahkeme kararıyla nafaka kaldırılabilir. Yoksulluğun tanımı Yargıtay kararlarında yeme, giyinme, barınma, sağlık, ulaşım gibi temel ihtiyaçları karşılayacak düzeyde geliri olmamak şeklinde yapılmıştır.
-Haysiyetsiz Hayat Sürme
Nafaka alacaklısının yoksulluk nafakasının veriliş amacıyla bağdaşmayacak şekilde haysiyetsiz hayat sürmesi halinde, nafaka mahkeme kararıyla kaldırılabilir.
-Nafaka Yükümlüsünün Mali Durumunun Kötüleşmesi
Nafaka yükümlüsünün mali durumunun önemli ölçüde kötüleşmesi halinde, nafakanın azaltılması veya kaldırılması talep edilebilir.
Yargıtay Kararları Işığında Güncel Uygulama
Anayasa Mahkemesi'nin İptal Kararı ve 2026 Değerlendirmesi:
Bazı emsal Yargıtay kararlarında, süresiz olarak hükmedilen nafakanın emredici bir hükümden ileri geldiği ve kanunun takdir yetkisi tanımadığı belirtilmiştir. Anayasa Mahkemesi'nin yoksulluk nafakasının süresizliğine ilişkin iptal talebini reddettiği bilinmektedir, ancak sonraki gelişmeler açısından güncel mevzuatın takip edilmesi büyük önem taşımaktadır. 2026 yılı güncel uygulamaları için bir aile hukuku avukatından destek alınması önerilir.
Önemli Not: 2026 yılı ve sonrasına ilişkin güncel Yargıtay içtihatları ve Anayasa Mahkemesi iptal kararları için güncel hukuki danışmanlık alınması zorunludur.
Nafakanın Kaldırılması veya Azaltılması Davasının Açılması
Nafakanın kaldırılması veya azaltılması davası açma hakkı, süresizdir ve koşullar değiştiği sürece her zaman kullanılabilir. Davanın açılması için gerekli adımlar şunlardır:
Yetkili ve Görevli Mahkemenin Belirlenmesi: Davada görevli mahkeme Aile Mahkemesidir. Aile Mahkemesinin bulunmadığı yerlerde Asliye Hukuk Mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla davaya bakar. Yetkili mahkeme ise nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesidir.
Delillerin Toplanması: Nafakanın kaldırılması için dayanılan sebebe göre deliller toplanmalıdır. Örneğin, fiili birliktelik için fotoğraflar, tanıklar, sosyal medya kayıtları; yoksulluğun ortadan kalkması için gelir belgeleri, malvarlığına ilişkin tapu kayıtları; haysiyetsiz hayat için savcılık kayıtları, karakol tutanakları gibi deliller sunulmalıdır.
Dava Dilekçesinin Hazırlanması ve Mahkemeye Verilmesi: Delillerle birlikte hazırlanan dava dilekçesi yetkili Aile Mahkemesi'ne verilir.
Duruşmalara Katılım ve Takip: Mahkeme tarafından belirlenen duruşma günlerinde hazır bulunulmalı veya bir avukat aracılığıyla dava takip edilmelidir.
Samsun BCA Hukuk ve Danışmanlık Olarak Yanınızdayız
Nafakanın kaldırılması, farklı nafaka türleri için farklı şartlar gerektiren ve teknik bilgi gerektiren bir hukuki alandır. Yanlış veya eksik açılmış bir dava, nafakanın kaldırılması talebinin reddedilmesine neden olabilir. Bu nedenle, bu süreçte bir aile hukuku avukatından destek alınması önerilir.
Av. Besim Can Akbaş liderliğindeki ekibimiz, aile hukuku alanında uzman kadrosuyla, nafakanın kaldırılması ve azaltılması davalarında müvekkillerimize profesyonel hukuki danışmanlık sunmaktadır. Güncel Yargıtay içtihatlarını takip ederek ve somut olaya göre strateji belirleyerek müvekkillerimizin hak kaybına uğramasını önlemekteyiz.
Nafaka ödeme yükümlülüğünüzün kaldırılması veya azaltılması için gerekli şartların oluştuğunu düşünüyorsanız, bizimle iletişime geçin.
Samsun BCA HUKUK VE DANIŞMANLIK
Av. Besim Can AKBAŞ